Người đi xe máy qua một mặt tiền chỉ có vài giây để nhận ra đó là cửa hàng mới mở, nên trang trí mặt tiền ngày khai trương phải được nhìn từ góc của người đang di chuyển, không phải từ góc người đứng trước cửa. Những gì đẹp khi đứng sát lại — hoạ tiết nhỏ, hoa cắm tỉ mỉ, chữ viết tay — gần như vô hình với người đang chạy xe ngoài đường.
Bài này giúp bạn thiết kế phần mặt tiền theo cách người qua đường nhìn: từ khoảng cách bao xa, ở độ cao nào, buổi sáng và buổi tối khác nhau ra sao, và làm thế nào để hiệu ứng khai trương kéo dài vài tuần chứ không chỉ một buổi sáng. Những bàn luận về chương trình khuyến mãi hay quảng cáo trên mạng nằm ngoài phạm vi; ở đây chỉ nói chuyện mặt tiền trông ra sao.
Nhìn mặt tiền bằng mắt người đi đường
Hãy làm một bài thử đơn giản trước khi thiết kế bất cứ thứ gì. Nhờ một người chở bạn bằng xe máy chạy qua cửa hàng theo cả hai chiều, với tốc độ bình thường của con phố đó. Rồi đi bộ qua ở vỉa hè bên kia đường. Ghi lại: bạn bắt đầu nhận ra cửa hàng từ lúc nào, mắt bạn dừng ở đâu đầu tiên, và cái gì khiến cửa hàng lẫn vào các mặt tiền xung quanh.
Phần lớn chủ cửa hàng làm bài thử này đều bất ngờ. Biển hiệu tưởng rất to hoá ra bị cây che khi nhìn từ một phía. Cửa kính đẹp hoá ra phản chiếu đường phố nên ban ngày không thấy được bên trong. Mặt tiền nhà bên cạnh có màu rực rỡ hơn và kéo mắt đi mất. Những phát hiện này chỉ ra chính xác chỗ cần đặt trang trí.
Điều quan trọng thứ hai là khoảng cách. Người đi xe máy thường nhìn thấy cửa hàng từ cách vài chục mét và chỉ còn vài giây khi chạy ngang qua. Điểm nhấn phải đủ lớn, đủ tương phản và nằm ở độ cao mắt họ lướt tới — thường là từ ngang đầu người đứng trở lên đến mép biển hiệu. Phần sát mặt đất, như kệ hàng hay bàn trưng bày thấp, thường bị xe đậu và người đi bộ che mất.
Thứ ba là sự khác biệt. Một con phố có nhiều cửa hàng thì người qua đường bị bão hoà bởi màu sắc. Mặt tiền nổi bật không nhất thiết là mặt tiền rực rỡ nhất, mà là mặt tiền khác nhất so với hai bên: nếu cả dãy đều đỏ vàng, một mặt tiền xanh lá với nền trắng sẽ được nhìn thấy trước.
Đặt điểm nhấn theo độ cao
Mặt tiền có thể chia thành bốn tầng theo chiều cao. Mỗi tầng phục vụ một kiểu người nhìn khác nhau, nên trang trí cũng khác nhau.
| Tầng | Ai nhìn thấy | Nên làm gì ngày khai trương |
|---|---|---|
| Trên mép biển hiệu | Người ở xa, bên kia đường, trên xe buýt | Một dải trang trí liền màu chạy dọc, đèn dây cho buổi tối; không che biển hiệu |
| Quanh biển hiệu và cửa chính | Người đi xe máy, ô tô khi đến gần | Điểm nhấn chính: cổng, khung bao quanh cửa, cụm bóng hay hoa lớn |
| Ngang tầm mắt người đi bộ | Người đi bộ, người dừng đèn đỏ | Thông tin chương trình khai trương cỡ chữ lớn trên kính, lối vào thoáng nhìn được vào trong |
| Sát mặt đất | Người đứng ngay trước cửa | Kệ hoa, chậu cây, thảm lối vào — phần này đẹp khi đến gần, không cần gánh việc thu hút từ xa |
Đa số mặt tiền ngày khai trương dồn quá nhiều vào tầng dưới cùng — kệ hoa, bàn quà — mà để trống tầng trên. Đảo lại thứ tự ưu tiên này thường là thay đổi rẻ nhất mà hiệu quả nhất.
Màu, ánh sáng và độ rối
Chọn hai màu chính, không quá ba. Một màu thương hiệu, một màu nền làm nổi màu thương hiệu, và nếu cần một màu điểm nhỏ. Mặt tiền năm sáu màu nhìn từ xa thành một mảng lộn xộn, không ai nhận ra màu nào là của bạn.
Tương phản với nền phía sau. Nếu tường mặt tiền màu sáng, trang trí đậm sẽ nổi. Nếu tường tối, chọn màu sáng. Nghe hiển nhiên nhưng rất nhiều mặt tiền dùng bóng vàng trên tường kem, nhìn từ xa gần như chìm hẳn.
Để khoảng thở. Một cụm trang trí lớn với khoảng trống xung quanh dễ thấy hơn mười cụm nhỏ rải đều. Mắt người lướt qua cần một điểm để bám vào.
Kính phải nhìn được vào trong. Dán kín cửa kính bằng decal chương trình làm cửa hàng như đang đóng cửa. Giữ ít nhất phần giữa kính trong suốt, để người qua đường thấy ánh đèn, thấy người, thấy hàng bên trong.
Đừng để trang trí át biển hiệu. Sau ngày khai trương, thứ người ta cần nhớ là tên cửa hàng. Mọi trang trí nên dẫn mắt về biển hiệu, không giành chỗ của nó.
Mặt tiền buổi tối là một bài khác
Rất nhiều cửa hàng — quán ăn, quán cà phê, cửa hàng tiện lợi, tiệm thời trang — có lượng người qua lại đông nhất vào buổi tối. Nhưng trang trí khai trương thường được thiết kế và nghiệm thu vào buổi sáng, dưới ánh nắng. Đến tối, cổng bóng tối om, phông nền chìm, chỉ còn biển hiệu sáng.
Nếu cửa hàng của bạn sống về đêm, hãy đưa ánh sáng vào ngay từ đầu. Đèn dây ánh vàng ấm chạy theo đường viền mặt tiền, đèn rọi nhỏ hướng vào cụm trang trí chính, và quan trọng nhất là ánh đèn bên trong cửa hàng hắt ra qua kính. Một cửa hàng sáng đều bên trong, nhìn rõ từ ngoài đường, thường hút người hơn mọi dải đèn nhấp nháy bên ngoài.
Tránh đèn nhấp nháy nhanh, đèn chớp nhiều màu chiếu ra lòng đường — vừa làm người lái xe chói mắt, vừa gây khó chịu cho hàng xóm. Đèn hướng xuống, hướng vào mặt tiền chứ không hướng ra đường.
Mọi phần đèn ngoài trời phải dùng loại chịu được mưa, dây và phích nối đặt chỗ khô, nguồn điện có thiết bị chống giật. Phần đấu nối giao cho thợ điện có chuyên môn, không tự câu từ ổ cắm trong nhà ra bằng dây nối dài. Nếu đèn để qua nhiều đêm, cần một người tắt bật đúng giờ, hoặc dùng bộ hẹn giờ do thợ lắp.
Những lỗi mặt tiền hay gặp trong ngày khai trương
Phần lớn các lỗi dưới đây không do thiếu tiền mà do không ai đứng ra nhìn tổng thể. Đọc qua trước khi duyệt phương án, bạn sẽ tránh được đa số.
- Chữ trên kính, trên phông quá nhỏ và quá nhiều: người đi xe chỉ đọc được ba bốn chữ, phần còn lại thành hoạ tiết.
- Điểm nhấn đặt lệch khỏi cửa chính, khiến người đi đường nhìn thấy trang trí nhưng không biết lối vào ở đâu.
- Xe máy của nhân viên và khách mời đậu kín trước mặt tiền, che hết phần trang trí thấp và cả cửa kính. Nên bố trí chỗ để xe lệch sang một bên hoặc nhờ trông xe ở chỗ khác.
- Mặt tiền sáng rực buổi sáng nhưng bên trong cửa hàng tối do chưa bật hết đèn, nhìn qua kính như cửa hàng chưa mở.
- Vật tư, thùng carton, thang của đội trang trí còn để lộ ở một góc mặt tiền đến tận giờ đón khách.
- Trang trí theo mẫu có sẵn không liên quan gì đến ngành hàng: tiệm sách dùng nguyên bộ trang trí giống hệt quán nhậu bên cạnh.
Cách phòng hiệu quả nhất là giao cho một người duy nhất quyền "nhìn tổng thể" — đứng bên kia đường lúc nghiệm thu và có quyền yêu cầu sửa trước giờ khách đến.
Giữ hiệu ứng khai trương vài tuần
Ngày khai trương chỉ là một ngày, nhưng giai đoạn người ta còn để ý "ở đây mới mở" kéo dài vài tuần. Một số cách giữ mặt tiền tươi trong giai đoạn đó mà không giữ nguyên toàn bộ trang trí ngày lễ:
- Tháo cổng bóng, kệ hoa sau một hai ngày, nhưng giữ dải trang trí trên cao và đèn dây buổi tối thêm vài tuần.
- Thay bóng bay bằng vật liệu bền hơn cho phần giữ lâu: vải, giấy cứng chịu ẩm, cây xanh trong chậu.
- Đổi thông tin trên kính theo tuần: tuần đầu chương trình khai trương, tuần sau giới thiệu món hay sản phẩm chủ lực.
- Giữ một cụm điểm nhấn nhỏ quanh cửa chính — vài chậu cây, một khung trang trí — làm dấu hiệu cửa hàng còn mới.
- Kiểm lại mặt tiền mỗi sáng: bóng xẹp, hoa héo, băng rách phải gỡ ngay. Trang trí tàn tạ còn tệ hơn không trang trí.
Ý tưởng chung là chuyển từ trang trí "ngày lễ" sang trang trí "cửa hàng mới" — nhẹ hơn, bền hơn, nhưng vẫn khác so với những ngày bình thường về sau.
Mặt tiền trong ngõ, trong chợ, trong trung tâm thương mại
Không phải cửa hàng nào cũng nằm mặt phố. Cửa hàng trong ngõ thì người qua đường chính không nhìn thấy; trang trí ở cửa hàng gần như chỉ dành cho người đã vào ngõ. Lúc này, điểm quan trọng nhất là đầu ngõ: một dấu hiệu chỉ đường gọn gàng, đặt đúng chỗ được phép, có khi giá trị hơn cả cổng lớn trước cửa. Hỏi tổ dân phố hoặc phường trước khi đặt bất cứ thứ gì ở đầu ngõ, vì đó là lối đi chung.
Cửa hàng trong chợ hay trong khu tập trung nhiều sạp thì không gian hẹp, lối đi chung là của mọi người. Trang trí nên gói gọn trong phạm vi sạp của mình, dùng chiều cao thay cho chiều ngang, và hỏi ban quản lý chợ trước vì nhiều nơi có quy định riêng.
Cửa hàng trong trung tâm thương mại hay toà nhà văn phòng gần như luôn phải tuân theo quy định của ban quản lý: giờ thi công, vật liệu được phép, cấm bóng bay khí nhẹ, yêu cầu vật liệu chậm cháy, không lấn ra hành lang. Hãy xin bản quy định này từ sớm và gửi cho đơn vị trang trí trước khi họ báo giá — tránh làm xong rồi bị yêu cầu tháo.
Câu hỏi thường gặp
Trang trí mặt tiền khai trương nên tập trung ở đâu?
Ở tầng quanh biển hiệu và cửa chính, nơi người đi xe nhìn thấy khi đến gần. Phần sát mặt đất như kệ hoa thường bị xe đậu và người đi bộ che nên không gánh được việc thu hút từ xa. Thêm một dải trang trí trên cao cho người nhìn từ bên kia đường.
Có nên dán kín cửa kính bằng decal khai trương không?
Không nên. Kính dán kín làm cửa hàng trông như đang đóng cửa. Giữ phần giữa kính trong suốt để người qua đường thấy ánh đèn, người và hàng hoá bên trong; decal chỉ nên ở mép hoặc một vùng nhỏ ngang tầm mắt.
Mặt tiền buổi tối cần gì khác buổi sáng?
Cần ánh sáng. Đèn dây ấm theo đường viền, đèn rọi nhỏ vào điểm nhấn và quan trọng nhất là bên trong cửa hàng sáng đều, nhìn rõ từ ngoài. Tránh đèn nhấp nháy chiếu ra đường. Phần điện ngoài trời phải do thợ có chuyên môn lắp.
Trang trí khai trương nên giữ bao lâu?
Cổng bóng và kệ hoa thường chỉ một hai ngày. Phần trên cao, đèn dây và vài điểm nhấn quanh cửa có thể giữ vài tuần, miễn được kiểm mỗi sáng. Đồ đã xẹp, héo, rách phải gỡ ngay vì trang trí tàn tạ phản tác dụng.
Cửa hàng trong ngõ trang trí thế nào cho người ngoài đường biết?
Quan trọng nhất là đầu ngõ: một dấu hiệu chỉ đường gọn gàng đặt ở chỗ được phép. Vì đầu ngõ là lối đi chung, hãy hỏi tổ dân phố hoặc UBND xã, phường trước khi đặt bất cứ vật gì ở đó.
Cửa hàng trong trung tâm thương mại có tự trang trí khai trương được không?
Được, nhưng phải theo quy định của ban quản lý: giờ thi công, loại vật liệu, có cho bóng bay hay không, giới hạn lấn ra hành lang. Xin bản quy định sớm và gửi cho đơn vị trang trí trước khi họ lên phương án.