Một báo giá trang trí sự kiện minh bạch tách được từng hạng mục khách nhìn thấy, ghi rõ vật liệu, kích thước, số lượng, và nói thẳng phần nào đã gồm công dựng, tháo, vận chuyển, phần nào có thể phát sinh. Báo giá kiểu một dòng "trọn gói trang trí tiệc" có thể giúp chốt nhanh, nhưng đến ngày tiệc, mọi chỗ mơ hồ đều thành tranh cãi, và người chịu thiệt thường là bên làm dịch vụ.
Bài này viết cho người tự mở dịch vụ trang trí, muốn có một cách tính giá đứng vững được: không lỗ ngầm, giải thích được với khách, và so được giữa các tiệc với nhau. Mọi con số trong bài đều là ví dụ giả định, tính bằng "đơn vị tiền" để bạn thay bằng giá thực tế ở vùng mình.
Vì sao báo giá một dòng làm bạn lỗ mà không biết
Khi bạn ghi gộp một con số cho cả bữa tiệc, bạn đang tự nhớ trong đầu những gì đã gồm trong đó. Khách thì nhớ theo cách khác: họ nhớ tấm ảnh mẫu, nhớ câu nói lúc tư vấn, nhớ cả những gì bạn chưa từng hứa. Đến hôm dựng, khách hỏi sao không có thêm hai cột hoa ở lối vào, sao cổng không cao như ảnh, sao không trải thảm. Không có danh sách hạng mục, bạn khó chứng minh điều gì đã thoả thuận.
Báo giá gộp còn che mất chỗ lỗ của chính bạn. Một tiệc ở xa phải đi hai chuyến xe, một tiệc tối phải tháo đến khuya và trả thêm tiền cho thợ, một tiệc mà nhà hàng chỉ cho vào dựng trước một tiếng nên phải thêm người. Nếu không tách công và vận chuyển ra, những chi phí này lặng lẽ ăn vào phần lãi, và sau cả mùa bạn thấy làm nhiều mà không còn gì.
Ngược lại, báo giá tách dòng giúp bạn thương lượng dễ hơn. Khi khách muốn giảm, bạn chỉ vào từng hạng mục và gợi ý bớt món nào, thay vật liệu nào, thay vì phải cắt thẳng vào giá và tự làm khó mình.
Các thành phần nên có trong một báo giá
Dù tiệc lớn hay nhỏ, nên giữ cùng một khung. Khách quen dần với cách trình bày của bạn, còn bạn dễ so các tiệc với nhau.
| Thành phần | Ghi gì | Ví dụ cách diễn đạt |
|---|---|---|
| Hạng mục | Tên từng khu: cổng, phông chính, bàn bánh, góc chụp ảnh, bàn tiệc | Phông sân khấu chính, khung chữ nhật |
| Quy cách | Kích thước, vật liệu, màu, số lượng | Rộng 4 mét, cao 2,5 mét, vải voan hai lớp màu kem |
| Vật tư dùng một lần | Hoa tươi, bóng bay, giấy, vật tư tiêu hao | Bóng bay khoảng 300 quả các cỡ, ví dụ giả định |
| Đồ thuê từ kho | Khung, bục, đèn, đồ trưng bày dùng lại | Bộ bục trưng bày ba tầng cao thấp |
| Công dựng và tháo | Số người, khung giờ dựng, giờ tháo | Bốn thợ, dựng từ 7 giờ đến 10 giờ, tháo sau 21 giờ |
| Vận chuyển | Số chuyến, loại xe, khoảng cách | Hai chuyến xe tải nhỏ khứ hồi |
| Điều kiện kèm theo | Hiệu lực báo giá, đặt cọc, thay đổi, phát sinh | Báo giá có hiệu lực trong 7 ngày |
Phần quy cách là phần người làm dịch vụ hay bỏ nhất nhưng lại quan trọng nhất. "Cổng hoa" có thể là một vòm nhỏ phủ hoa lụa thưa, cũng có thể là khung lớn phủ kín hoa tươi. Ghi kích thước và mật độ là cách duy nhất để khách và bạn hiểu cùng một thứ.
Tính giá từng hạng mục theo bốn lớp chi phí
Một cách tính đơn giản, áp được cho hầu hết hạng mục, gồm bốn lớp cộng lại rồi mới cộng phần lãi:
- Vật tư dùng một lần: hoa tươi, bóng bay, giấy, băng dính, dây rút. Tính theo số lượng thực tế, cộng phần hao hụt. Ví dụ giả định: hoa tươi nên cộng thêm một phần dự phòng vì luôn có cành gãy, cành héo.
- Khấu hao đồ kho: lấy giá mua của món đồ chia cho số lượt dùng dự kiến. Một khung phông giá mười đơn vị tiền, dự kiến dùng hai mươi lượt, thì mỗi lần mang đi tính nửa đơn vị tiền, cộng chi phí vệ sinh, sửa chữa sau tiệc.
- Công lao động: số người nhân số giờ, tính cả giờ soạn đồ ở kho, giờ đi đường, giờ dựng, giờ chờ và giờ tháo. Giờ đêm và ngày cao điểm nên có hệ số riêng vì thợ khó thuê hơn.
- Vận chuyển và chi phí đi lại: xe, xăng, phí gửi xe, phí cầu đường nếu có, tiền ăn của đội khi tiệc ở xa.
- Chi phí chung chia đều: tiền thuê kho, điện thoại, dụng cụ hao mòn, thời gian tư vấn và lên phối cảnh. Cách đơn giản là ước tổng chi phí chung trong một tháng rồi chia cho số tiệc trung bình.
- Lãi: cộng sau cùng trên tổng các lớp trên. Tách riêng giúp bạn biết giảm giá cho khách là đang cắt vào lãi hay cắt vào chi phí thật.
Ví dụ giả định cho một góc chụp ảnh sinh nhật: vật tư một lần 3 đơn vị, khấu hao đồ 1 đơn vị, công 2 đơn vị, vận chuyển chia phần 0,5 đơn vị, chi phí chung 0,5 đơn vị, tổng chi phí 7 đơn vị; bạn đặt mức lãi theo thị trường và năng lực của mình. Con số không quan trọng bằng thói quen tính đủ sáu lớp trước khi báo.
Những chi phí hay bị quên khi báo giá
Giờ chờ. Nhà hàng hẹn bảy giờ cho vào nhưng tám giờ mới mở cửa sảnh, đội bốn người ngồi chờ một tiếng. Giờ chờ là giờ công thật. Ghi trong điều kiện báo giá rằng giờ dựng được tính từ lúc địa điểm sẵn sàng, và chờ quá một mức thì tính thêm.
Tháo đồ muộn. Tiệc cưới kéo dài, khách về muộn, đội tháo chờ đến khuya. Nhiều người chỉ tính công dựng mà quên tháo cũng mất gần bằng thời gian dựng.
Hao hụt và hư hỏng. Bóng bay nổ khi bơm, hoa gãy khi vận chuyển, vải bị dính sáp nến. Một tỷ lệ hao hụt dự phòng nên nằm sẵn trong giá vật tư.
Thiết kế và phối cảnh. Thời gian tư vấn, vẽ phác thảo, làm phối cảnh, sửa mẫu là thời gian làm việc. Có thể ghi gộp vào chi phí chung hoặc tách riêng với sự kiện lớn, miễn là đã tính.
Đồ thuê ngoài. Khi khách muốn món bạn không có trong kho, phải thuê của bên khác: tính cả tiền đặt cọc bị giữ, phí đi lấy và trả, rủi ro hư hỏng phải đền.
Dọn rác vật liệu. Sau tiệc có rác hoa, bóng bay, xốp. Nhiều địa điểm yêu cầu bên trang trí tự mang rác đi; đó là thêm một chuyến xe và thêm công.
Điều kiện kèm theo nên có ở cuối báo giá
Phần điều kiện ngắn gọn ở cuối báo giá giúp tránh phần lớn tranh cãi. Nên có ít nhất các dòng sau:
- Thời hạn hiệu lực của báo giá, vì giá hoa, bóng bay và công thợ thay đổi theo mùa.
- Mức đặt cọc và thời điểm thanh toán phần còn lại, ví dụ trước khi dựng hoặc ngay sau khi nghiệm thu.
- Số lần sửa phối cảnh đã gồm trong giá; sửa thêm thì tính thế nào.
- Hoa tươi có thể thay bằng loại tương đương về màu và kích thước khi nguồn hàng thiếu, có báo trước cho khách.
- Điều kiện mặt bằng mà khách hoặc địa điểm phải đảm bảo: giờ cho vào, nguồn điện, chỗ để xe, thang máy chở đồ.
- Những gì không gồm trong báo giá: ví dụ âm thanh, ánh sáng sân khấu chuyên nghiệp, bàn ghế tiệc, phép dựng ngoài trời nếu cần.
- Cách xử lý khi khách huỷ hoặc dời ngày, viết rõ theo mốc thời gian.
Phần điều kiện này nên trùng với hợp đồng, không mâu thuẫn. Khách ký báo giá có điều kiện rõ ràng ít khi bất ngờ ở ngày tiệc, và chính bạn cũng ít phải giải thích lại.
Trình bày báo giá cho khách dễ đọc và dễ so
Khách thường so báo giá của bạn với hai ba bên khác. Nếu báo giá của bạn dài, rõ, có hình phối cảnh minh hoạ, trong khi bên kia chỉ có một dòng tổng, đừng lo bị chê đắt. Hãy giúp khách so đúng: ghi chú ngắn ở đầu báo giá rằng giá đã gồm công dựng, tháo, vận chuyển và vật tư theo quy cách kèm theo. Nhiều khách chỉ nhận ra sự khác biệt khi được chỉ vào.
Nên chia báo giá theo khu vực mà khách nhìn thấy: khu đón khách, khu sân khấu, khu bàn tiệc, khu chụp ảnh. Mỗi khu một nhóm dòng, có tổng riêng. Khách muốn bớt sẽ dễ thấy nên bớt ở khu nào mà ảnh hưởng ít tới tổng thể. Kèm theo vài phương án: phương án đầy đủ, phương án gọn hơn giữ nguyên bảng màu và khu chính.
Báo giá gửi qua tin nhắn nên là một tệp ảnh hoặc tệp tài liệu có ngày, tên khách, tên sự kiện, chứ không phải vài dòng nhắn rời rạc. Lưu lại bản đã gửi; nếu sửa, đánh số phiên bản để không nhầm khi chốt.
Giảm giá mà không tự làm hại mình
Khách hỏi giảm là chuyện thường. Cách giảm bền vững là đổi quy cách, không phải cắt đều giá. Bạn có thể đề xuất thay hoa tươi bằng hoa lụa ở những chỗ xa tầm mắt, bớt chiều cao cổng, gộp góc chụp ảnh với phông sân khấu, dùng lại đồ trưng bày có sẵn ở địa điểm. Mỗi đề xuất đi kèm số tiền giảm tương ứng, khách tự chọn.
Có những thứ không nên cắt dù khách muốn: an toàn khung treo, chằng neo cổng ngoài trời, dây điện và ổ cắm đạt chuẩn, người làm trên cao có thang chắc chắn. Nói thẳng với khách đây là phần không thương lượng, và giải thích ngắn gọn vì sao.
Nếu bạn quyết định giảm thẳng để giữ khách, hãy ghi rõ trên báo giá là giảm bao nhiêu từ tổng nào. Như vậy lần sau khách quay lại hoặc giới thiệu người khác, mức giá gốc của bạn vẫn còn nguyên, không trở thành mức giá mới mặc định.
Câu hỏi thường gặp
Có nên công khai bảng giá cố định trên mạng không?
Một số người đăng mức "từ bao nhiêu" cho vài gói nhỏ để khách hình dung, nhưng trang trí phụ thuộc rất nhiều vào không gian và quy cách. Nếu đăng, nên ghi rõ đó là mức tham khảo cho quy cách cụ thể, giá thật tuỳ khảo sát. Đăng một con số mà sau đó báo cao hơn nhiều dễ làm khách mất lòng tin.
Tính lãi bao nhiêu phần trăm là hợp lý?
Không có tỷ lệ chung, vì tuỳ vùng, mảng, tay nghề và cạnh tranh. Điều quan trọng là bạn tính đủ chi phí trước, rồi mới đặt lãi, và theo dõi lãi thực tế sau từng tiệc. Nếu sau vài tháng lãi thực luôn thấp hơn dự tính, nghĩa là có chi phí bạn đang bỏ sót.
Khách yêu cầu báo giá ngay khi chưa xem mặt bằng thì sao?
Có thể gửi khoảng giá theo quy cách giả định, ghi rõ giá chính thức sau khi xem mặt bằng hoặc nhận đủ ảnh, kích thước. Những chi tiết như chiều cao trần, giờ cho vào dựng và chỗ cắm điện có thể làm thay đổi đáng kể công và vật tư.
Có nên tính phí tư vấn, thiết kế phối cảnh không?
Với tiệc nhỏ, phí này thường gộp vào giá. Với sự kiện lớn cần nhiều bản phối cảnh, một số đơn vị thu phí thiết kế riêng và trừ vào hợp đồng nếu khách ký. Cách nào cũng được, miễn là nói rõ trước khi bắt đầu vẽ.
Giá vật tư thay đổi sau khi khách đã ký thì xử lý ra sao?
Nên ghi sẵn trong điều kiện báo giá rằng hoa tươi và một số vật tư có thể thay bằng loại tương đương khi giá biến động mạnh, có báo trước. Nếu không có điều khoản này, thông thường bạn phải chịu phần chênh lệch đã ký.
Khách mang đồ trang trí riêng đến nhờ dựng có tính giá khác không?
Có, vì khi đó bạn chủ yếu bán công và chịu rủi ro với đồ không phải của mình. Nên tính theo giờ công và số người, ghi rõ bạn không chịu trách nhiệm chất lượng của đồ khách mang tới, và kiểm tra đồ đó có an toàn để dựng hay không trước khi nhận.