Quán ăn và quán cà phê khác các cửa hàng bán lẻ ở một điểm then chốt: ngày khai trương cũng là ngày đông khách ngồi lại nhất, nên mọi thứ trang trí đều đang tranh chỗ với bàn ghế, lối chạy bàn và bếp. Một cửa hàng quần áo có thể dồn kệ hàng vào góc để lấy chỗ trang trí; một quán ăn làm vậy là mất đúng những chỗ ngồi cần nhất trong ngày.
Bài này dành cho chủ quán ăn, quán cà phê, tiệm bánh, quán trà sữa sắp khai trương: trang trí thế nào để không lấn chỗ ngồi và lối phục vụ, vật liệu nào nên tránh gần bếp và đồ ăn, làm góc chụp ảnh cho khách ra sao, và giữ cho trang trí ngày lễ ăn khớp với phong cách lâu dài của quán. Chương trình kéo khách, thực đơn khai trương hay chuyện nấu thử nằm ở các trang chuyên về vận hành quán.
Bắt đầu từ sơ đồ bàn ghế, không phải từ ý tưởng trang trí
Trước khi bàn chuyện màu sắc, bạn nên có trong tay sơ đồ bàn ghế thật của ngày khai trương: bao nhiêu bàn, xếp thế nào, lối chạy bàn từ bếp ra đi đường nào, quầy thu ngân ở đâu, khách xếp hàng chờ đứng ở chỗ nào. Ngày khai trương thường đông hơn ngày thường, nhiều quán kê thêm bàn, nên sơ đồ này có thể khác sơ đồ thiết kế ban đầu.
Có sơ đồ rồi, bạn khoanh vùng những chỗ trang trí được mà không ảnh hưởng: tường, trần, mép cửa sổ, mặt tiền phía trên, góc chết không kê được bàn. Đó là "không gian trang trí" thực sự của quán. Phần sàn giữa các bàn và lối chạy bàn là vùng cấm — không chậu hoa, không chân đế, không dây điện.
Một lỗi rất hay gặp là đặt cổng bóng hay khung trang trí ngay lối vào, thu hẹp cửa đúng lúc người ra vào nhiều nhất. Với quán ăn, lối vào còn là đường nhân viên mang đồ ăn ra bàn ngoài hiên, là chỗ khách đứng chờ bàn. Trang trí lối vào nên bám vào khung cửa và phía trên, không chiếm sàn.
Nếu quán có bàn ngoài hiên hoặc trên vỉa hè, phần này vừa là chỗ ngồi vừa là mặt tiền. Trang trí nhẹ trên bàn — một bình hoa nhỏ, đèn dây phía trên — thường hiệu quả hơn mọi cổng lớn chắn ngang tầm nhìn vào quán.
Vật liệu gần bếp và đồ ăn: nên và không nên
Quán ăn có hai vùng nhạy cảm: khu bếp có lửa và nhiệt, và mặt bàn nơi đặt đồ ăn. Bảng dưới gợi ý cách chọn vật liệu cho từng vùng.
| Vùng | Nên dùng | Nên tránh |
|---|---|---|
| Gần bếp, quầy pha chế có nhiệt | Trang trí cố định trên tường xa nguồn nhiệt, vật liệu chậm cháy | Vải mỏng, giấy, bóng bay, hoa khô treo gần bếp; bất cứ thứ gì có thể rơi vào nồi chảo |
| Trên trần, phía trên bàn ăn | Đèn dây cố định chắc, dây hoa giả treo cao và gọn | Đồ treo dễ rụng bụi, rụng cánh, rụng kim tuyến xuống thức ăn |
| Mặt bàn khách | Bình hoa nhỏ thấp, chậu cây nhỏ, đồ trang trí dễ lau | Kim tuyến, hạt xốp rắc bàn, nến thật trên bàn đông khách, hoa có phấn nhiều hoặc mùi nồng |
| Quầy trưng bày bánh, đồ ăn sẵn | Trang trí phía sau hoặc phía trên tủ kính | Đặt hoa, bóng lẫn vào đồ ăn không có nắp |
| Lối thoát, khu bình chữa cháy | Giữ trống hoàn toàn | Bất kỳ đồ trang trí nào che khuất |
Đặc biệt với hoa tươi trên bàn ăn: một số loại có mùi rất nồng làm át mùi món ăn, hoặc rụng phấn. Hoa ít mùi, cắm thấp để khách ngồi đối diện vẫn nhìn thấy nhau là lựa chọn hợp lý. Nếu không chắc về loại hoa, hãy hỏi người cắm hoa chọn giúp loại hợp với bàn ăn.
Góc chụp ảnh cho khách: nhỏ mà đáng giá
Chọn góc có ánh sáng tự nhiên tốt. Cạnh cửa sổ lớn, gần cửa ra vào có nắng gián tiếp. Ảnh khách chụp bằng điện thoại ở góc sáng đẹp hơn hẳn góc tối dù trang trí công phu đến đâu.
Đặt ở chỗ không cản lối. Góc chụp ảnh thu hút người đứng lâu. Nếu đặt sát lối chạy bàn, nhân viên sẽ phải len qua người chụp. Một góc cuối quán hay một khoảng tường phẳng ngoài hiên là chỗ tốt.
Đi theo phong cách của quán. Góc chụp nên là phiên bản đậm hơn của chính không gian quán — cùng màu, cùng chất liệu — chứ không phải một bộ phông lạ lẫm. Như vậy ảnh khách chia sẻ cũng là ảnh giới thiệu đúng quán của bạn.
Giữ được lâu hơn ngày lễ. Nếu góc chụp làm bằng vật liệu bền như cây xanh, gỗ, vải, nó có thể ở lại thành một phần của quán. Góc bằng bóng bay thì chỉ sống một hai ngày.
Thêm tên quán một cách tinh tế. Một bảng tên nhỏ hay chi tiết nhận diện được trong khung ảnh — không cần to, chỉ cần người xem ảnh đoán được đây là quán nào.
Giữ phong cách quán thay vì phủ màu khai trương
Quán cà phê và quán ăn đã đầu tư thiết kế nội thất thường có một phong cách rõ: mộc mạc với gỗ và cây, tối giản với tông trắng, hoài cổ với gạch bông và đèn vàng. Ngày khai trương, rất nhiều quán phủ lên tất cả những thứ đó một lớp đỏ vàng, bóng bay, cổng hoa rực rỡ — và khách đến ngày đầu không nhìn thấy quán thật sự trông ra sao.
Cách hợp lý hơn là để trang trí khai trương làm nổi phong cách sẵn có. Quán mộc thì thêm cây xanh, hoa đồng nội, đèn ấm. Quán tối giản thì thêm một hai điểm nhấn màu thương hiệu, không hơn. Quán hoài cổ thì trang trí bằng chất liệu cũ như mây tre, giấy dó, đèn lồng vải. Khi đơn vị trang trí đề xuất, hãy gửi họ ảnh nội thất của quán và nói rõ: trang trí phải ăn khớp với không gian này.
Không có nghĩa là không được dùng màu đỏ hay bóng bay. Một cổng bóng bên ngoài để báo hiệu từ xa vẫn hợp lý, trong khi bên trong giữ đúng tinh thần quán. Bên ngoài nói "khai trương", bên trong nói "đây là quán của mình" — câu thứ hai mới là thứ khiến khách quay lại.
Một lưu ý nhỏ: trang trí khai trương cũng là ảnh nền trong mọi tấm ảnh khách chụp ngày đầu. Nếu những tấm ảnh đó đầy bóng bay đỏ, người xem trên mạng sẽ nghĩ quán trông như vậy, và có thể thất vọng khi đến vào một ngày bình thường.
Mỗi kiểu quán một trọng tâm
Cùng là quán ăn uống nhưng mỗi kiểu quán có khách khác nhau, giờ đông khác nhau, nên trọng tâm trang trí cũng khác. Vài gợi ý theo kiểu quán hay gặp:
- Quán cà phê: khách ngồi lâu, chụp ảnh nhiều, nên đầu tư vào góc chụp ảnh, ánh sáng và chi tiết trên bàn; mặt tiền chỉ cần báo hiệu vừa đủ.
- Quán ăn gia đình, quán cơm: khách đến theo nhóm, có trẻ em và người lớn tuổi, nên ưu tiên lối đi rộng, bàn ghế đủ, trang trí trên cao và trên tường; tránh đồ nhỏ dễ rơi xuống sàn.
- Quán nhậu, quán nướng: có lửa, khói và giờ đông về tối; tránh mọi vật liệu dễ cháy gần bếp nướng hay bếp bàn, đèn ngoài trời phải chịu mưa, trang trí gọn trên cao.
- Tiệm bánh, quán trà sữa mang đi: khách đứng ở quầy là chính, nên tập trung vào quầy, tủ trưng bày và mặt tiền; phần chỗ ngồi nếu có thì trang trí nhẹ.
- Quán chay, quán ăn sạch: không khí nhẹ nhàng, nhiều cây xanh và vật liệu tự nhiên thường hợp hơn bóng bay và màu rực.
Điểm chung của mọi kiểu quán: thứ khách nhớ sau ngày khai trương là món ăn và cảm giác ngồi trong quán. Trang trí chỉ nên đẩy cảm giác đó lên, không chen vào giữa khách và bàn ăn.
Lịch dựng phù hợp với giờ bếp
Quán ăn có một điểm khác: bếp thường phải làm việc từ rất sớm để chuẩn bị nguyên liệu cho ngày khai trương. Lịch dựng trang trí cần né lịch bếp.
- Hỏi bếp trưởng hoặc người phụ trách bếp giờ nào bắt đầu sơ chế, giờ nào bắt đầu nấu, giờ nào cần lối đi từ kho vào bếp thông suốt.
- Dồn phần dựng ồn, nhiều bụi như khoan, bắn đinh, cắt vật liệu vào ngày hôm trước, khi bếp chưa có đồ ăn mở nắp.
- Sáng hôm lễ chỉ lắp các phần nhẹ: hoa tươi, bóng, đồ trang trí bàn. Đội trang trí không đi qua bếp, không mượn bàn bếp làm chỗ để đồ.
- Lau lại toàn bộ mặt bàn, ghế sau khi đội trang trí xong, vì bụi và mảnh vụn rơi xuống mà mắt thường khó thấy.
- Kiểm lần cuối lối chạy bàn: một nhân viên bê khay đi thử từ bếp ra từng khu bàn, xem có vướng gì không.
Bước thử bê khay nghe đơn giản nhưng rất đáng làm. Nó phát hiện ngay những dây đèn thả quá thấp, chậu cây lấn lối, hay góc chụp ảnh chắn đường mà bản vẽ không cho thấy.
Sau khai trương: những gì nên ở lại
Quán ăn, quán cà phê là nơi khách ngồi lâu và quay lại thường xuyên, nên trang trí ngày lễ có thể chuyển một phần thành trang trí lâu dài. Đèn dây, cây xanh, góc chụp ảnh bằng vật liệu bền, những bình hoa nhỏ trên bàn — đây là những thứ đáng giữ. Bóng bay, cổng hoa tươi, băng rôn khai trương thì nên tháo trong một hai ngày.
Khi tháo, chú ý thu dọn kỹ những mảnh nhỏ: mảnh bóng, kim tuyến, dây buộc, đinh ghim. Ở quán ăn, những thứ này có thể lẫn vào khu bàn và gây phiền toái cho khách hoặc nguy hiểm với trẻ em ngồi cùng bố mẹ. Hút bụi và lau sàn sau khi tháo, kiểm cả gầm bàn ghế.
Cuối cùng, ghi lại những gì khách khen và những gì gây vướng. Nếu sau này mở thêm chi nhánh hay tổ chức sự kiện tại quán, những ghi chép này là bản hướng dẫn quý nhất bạn có được.
Câu hỏi thường gặp
Quán ăn nhỏ có nên làm cổng bóng khai trương không?
Có thể, nhưng đặt bám vào khung cửa và phía trên, không chiếm sàn lối vào. Lối vào quán ăn ngày khai trương rất đông, vừa là chỗ khách vào ra, vừa là đường mang đồ ăn ra bàn ngoài hiên. Cột đôi hai bên cửa gọn hơn vòm lớn.
Có nên dùng nến thật trên bàn ăn ngày khai trương?
Không nên khi quán đông khách. Nến dễ bị va đổ, gần khăn giấy, thực đơn, tay áo khách. Nếu muốn ánh sáng ấm trên bàn, dùng đèn nhỏ chạy pin hoặc đèn dây treo phía trên, an toàn hơn nhiều.
Hoa trên bàn ăn chọn thế nào?
Chọn hoa ít mùi, ít rụng phấn, cắm thấp để khách ngồi đối diện vẫn nhìn thấy nhau. Mùi hoa quá nồng làm át mùi món ăn. Nếu không chắc, nhờ người cắm hoa chọn giúp loại hợp với bàn ăn.
Góc chụp ảnh trong quán cà phê nên đặt ở đâu?
Ở chỗ có ánh sáng tự nhiên tốt và không cản lối chạy bàn, như cạnh cửa sổ lớn hoặc một khoảng tường phẳng cuối quán. Góc chụp nên đi theo phong cách quán để ảnh khách chia sẻ giới thiệu đúng không gian.
Dựng trang trí sáng ngày khai trương có ảnh hưởng bếp không?
Có thể, nếu không tính trước. Nên dồn phần khoan, cắt, bắn đinh vào ngày hôm trước, sáng hôm lễ chỉ lắp đồ nhẹ. Đội trang trí không đi qua bếp, và mặt bàn ghế phải lau lại sau khi họ làm xong.
Trang trí khai trương quán có nên giữ lại lâu dài?
Một phần nên giữ: đèn dây, cây xanh, góc chụp ảnh bằng vật liệu bền, bình hoa nhỏ. Bóng bay, cổng hoa tươi và băng rôn khai trương nên tháo sau một hai ngày, rồi dọn kỹ mảnh nhỏ để không lẫn vào khu bàn.