Muốn so hai báo giá trang trí sự kiện cho công bằng, hãy lập một danh sách hạng mục chung, chép từng báo giá vào đúng dòng, quy về cùng số lượng, kích thước và chất liệu, tách riêng phần công dựng và vận chuyển, rồi mới cộng tổng. Hai con số tổng đặt cạnh nhau ngay từ đầu gần như luôn so sai, vì mỗi bên tính những thứ khác nhau.
Bài này đi vào kỹ thuật so sánh, phục vụ việc chia ngân sách: sau khi so xong, bạn biết mỗi đồng của từng bên mua được gì, và bên nào phù hợp với thứ tự ưu tiên của mình. Mọi con số là ví dụ giả định, tính bằng "đơn vị tiền". Bài không đánh giá đơn vị nào; mục đích là để bạn tự so được.
Vì sao hai con số tổng không so được với nhau
Hai đơn vị trang trí cùng nhận một yêu cầu "tiệc cưới ba mươi bàn, tông kem và xanh lá" có thể gửi về hai báo giá trông như cùng một thứ nhưng thực ra khác nhau ở rất nhiều điểm. Bên thứ nhất gộp công dựng, vận chuyển và tháo dọn vào giá từng hạng mục; bên thứ hai liệt kê riêng. Bên thứ nhất tính hoa bàn cho ba mươi bàn; bên thứ hai tính hai mươi tám vì trừ bàn gia đình. Bên thứ nhất dùng hoa tươi cho cổng; bên thứ hai dùng hoa lụa phối hoa tươi.
Khi chỉ nhìn tổng, bên nào rẻ hơn là bên "thắng", trong khi có thể bên đó rẻ vì thiếu hạng mục hoặc dùng vật liệu khác. Ngược lại, bên đắt hơn đôi khi đã tính đủ những thứ mà bên rẻ sẽ báo phát sinh sau. Cách duy nhất để biết là đưa cả hai về một khung chung.
Một chi tiết hay bị bỏ qua là đồ mới và đồ dùng lại. Khung, chân đế, đèn, vải phủ thường là đồ đơn vị đã có và dùng nhiều lần; hoa tươi và phông in tên là đồ dùng một lần. Bên có kho đồ phong phú có thể báo giá phần khung thấp hơn đáng kể. Điều đó không có gì sai, nhưng bạn cần biết để so đúng chất lượng: đồ dùng lại còn mới hay đã cũ, có ảnh thực tế không.
Gửi cùng một bản yêu cầu để có chung điểm xuất phát
Phần lớn sự lệch nhau giữa hai báo giá bắt đầu từ chỗ mỗi đơn vị nhận được một thông tin khác nhau. Bạn kể với bên này qua điện thoại, gửi bên kia vài ảnh mẫu qua tin nhắn, và mỗi lần lại nhớ thêm hoặc quên bớt một chi tiết. Muốn so được, hãy viết một bản yêu cầu ngắn và gửi y hệt cho mọi đơn vị.
Bản yêu cầu chỉ cần một trang: loại sự kiện, ngày và giờ tổ chức, địa điểm và giờ được dựng, số khách và số bàn dự kiến, bảng màu và hai ba ảnh tham khảo, các hạng mục bạn muốn có, những gì địa điểm đã có sẵn, mức trần ngân sách, và các yêu cầu riêng như không dùng nến thật hay cần khu an toàn cho trẻ em. Kèm theo đó là một câu đề nghị: báo giá tách theo từng hạng mục, ghi số lượng, kích thước, chất liệu, và ghi riêng công dựng, vận chuyển, tháo dọn.
Khi mọi bên nhận cùng một bản, mọi khác biệt trong báo giá phản ánh cách họ làm chứ không phải cách bạn kể. Nếu sau đó bạn thay đổi điều gì, ví dụ tăng số bàn, hãy gửi cập nhật cho tất cả các bên cùng lúc. Nếu chỉ báo cho một bên, bảng so sánh của bạn sẽ lệch ngay từ gốc.
Lập danh sách hạng mục chung
Bước đầu tiên là tạo một bảng mà cả hai báo giá đều chép được vào. Làm như sau:
- Gộp mọi hạng mục xuất hiện ở ít nhất một báo giá thành một danh sách: cổng, lối đi, sân khấu, phông, bàn đón khách, gallery, hoa bàn, ánh sáng, góc chụp ảnh, công dựng, vận chuyển, tháo dọn.
- Mỗi hạng mục ghi thêm ba cột thông tin: số lượng, kích thước, chất liệu chính.
- Chép từng dòng báo giá của bên thứ nhất vào đúng hàng; dòng nào không có thì ghi "không có" chứ không để trống.
- Làm tương tự với bên thứ hai.
- Với dòng một bên gộp nhiều hạng mục, hỏi họ tách ra, hoặc ghi chú rõ dòng đó bao gồm những gì.
- Đánh dấu mọi ô "không có" hoặc khác số lượng, khác chất liệu để hỏi lại.
Đến đây bạn sẽ thấy ngay chỗ hai bên lệch nhau. Thường có ba bốn hàng mà một bên có, một bên không; đó chính là nơi hai con số tổng khác nhau nhiều nhất. Việc hỏi lại sau bước này cũng cho bạn thấy cách mỗi đơn vị trả lời câu hỏi: nhanh, rõ, có ảnh minh hoạ hay chung chung.
Ví dụ giả định: hai báo giá sau khi đưa về cùng khung
Bảng dưới minh hoạ một tình huống ví dụ giả định với hai đơn vị A và B, tính bằng đơn vị tiền. Tổng ban đầu A báo 100, B báo 85:
| Hạng mục | Bên A | Bên B | Ghi chú khi so |
|---|---|---|---|
| Sân khấu và phông | 30, hoa tươi phối lụa | 28, phông vải, hoa lụa | Khác vật liệu hoa |
| Cổng và lối đi | 20, cổng hoa tươi | 18, cổng hoa lụa | Khác vật liệu hoa |
| Hoa bàn | 18, cho 30 bàn | 15, cho 28 bàn | B thiếu 2 bàn |
| Bàn đón khách, gallery | 10 | 9 | Tương đương |
| Ánh sáng bổ sung | 7 | 5, chỉ đèn bàn đón | B thiếu đèn sân khấu |
| Công dựng, vận chuyển, tháo | 15, gộp đủ | 10, chưa gồm tháo đêm | B sẽ phát sinh phần tháo |
| Tổng báo | 100 | 85 |
Sau khi quy đổi, B cần cộng thêm hai bàn hoa, phần đèn sân khấu và phí tháo đêm, đồng thời B dùng hoa lụa nhiều hơn. Nếu B bổ sung đủ, khoảng chênh còn lại thể hiện đúng sự khác nhau về vật liệu. Lúc này câu hỏi không còn là "bên nào rẻ hơn" mà là "chênh lệch đó có đáng để có hoa tươi ở cổng và sân khấu không" — một câu hỏi bạn tự trả lời được theo thứ tự ưu tiên của mình.
Những khoản ẩn cần soi khi quy đổi
Giờ dựng và giờ tháo. Bên này tính dựng trong ngày, bên kia tính dựng từ tối hôm trước vì địa điểm yêu cầu. Nếu địa điểm của bạn chỉ bàn giao sảnh muộn, bên tính dựng ban ngày sẽ phát sinh phí ngoài giờ.
Phí địa điểm thu đơn vị bên ngoài. Một bên đã quen với địa điểm và cộng sẵn khoản này; bên kia chưa biết. Hãy hỏi địa điểm trước và cộng khoản này vào cùng một dòng cho cả hai.
Số người trong đội dựng. Báo giá rẻ đôi khi đi kèm đội dựng ít người. Ít người thì mất nhiều giờ hơn, dễ trễ giờ nghiệm thu, nhất là khi địa điểm bàn giao muộn. Hỏi số người và thời gian dựng dự kiến.
An toàn đã được tính chưa. Khung treo có đủ điểm neo không, đèn có dây và ổ cắm đủ tải không, có người kỹ thuật điện đi cùng không, cổng ngoài trời có chân đế chống gió không. Một báo giá thấp vì bỏ qua những thứ này không phải là báo giá rẻ.
Tình trạng đồ dùng lại. Xin ảnh thực tế, không phải ảnh mẫu, của khung, vải, đèn mà họ sẽ dùng. Vải phủ đã ố hoặc khung trầy sơn sẽ hiện rõ trong ảnh cưới dưới đèn flash.
So chất lượng, không chỉ so tiền
Sau khi đã đưa hai báo giá về cùng khung, còn lại những khác biệt không thể quy ra tiền một cách đơn giản: tay nghề phối hoa, độ cẩn thận khi hoàn thiện mép vải, cách xử lý tình huống, thái độ khi trao đổi. Những điều này chỉ đánh giá được qua công trình thật. Hãy xin xem ảnh hoặc video của các sự kiện đã làm, ưu tiên ảnh chụp ở góc rộng và ảnh chụp bằng điện thoại của khách thay vì ảnh đã chỉnh màu kỹ.
Một cách khác là hỏi khách cũ, nếu đơn vị đồng ý cho bạn liên hệ. Câu hỏi nên cụ thể: có đúng giờ không, thành phẩm có giống phối cảnh không, có phát sinh không và phát sinh vì sao, tháo dọn có gọn không. Những câu trả lời này thường cho bạn biết nhiều hơn bất kỳ con số nào trong báo giá.
Cuối cùng, cách đơn vị phản ứng khi bạn đề nghị tách báo giá ra từng dòng cũng là một thông tin. Đơn vị làm nghề minh bạch thường sẵn sàng giải thích từng hạng mục; đơn vị ngại tách dòng có thể đang gộp những khoản mà họ không muốn bạn so. Điều này không chứng minh ai đúng ai sai, nhưng là một tín hiệu để hỏi thêm.
Chốt lựa chọn theo ngân sách đã chia
Khi đã có hai bảng cùng khung, quay lại bảng chia ngân sách của gia đình hoặc công ty để chốt. Một số cách quyết định hay dùng:
- Chọn bên đáp ứng đủ các hạng mục ưu tiên cao nhất trong mức trần, kể cả khi tổng cao hơn một chút.
- Nếu một bên rẻ hơn nhưng thiếu hạng mục, đề nghị họ báo bổ sung cho đủ rồi mới so lại.
- Nếu một bên mạnh hơn hẳn ở sân khấu còn bên kia mạnh ở hoa bàn, cân nhắc hỏi bên mạnh sân khấu có thể làm hoa bàn theo phong cách của bên kia không, thay vì thuê hai đơn vị cùng lúc.
- Không thuê hai đơn vị trang trí cho một sảnh trừ khi đã thống nhất rõ ranh giới, giờ dựng và người chịu trách nhiệm chung về an toàn.
- Đừng dùng báo giá của bên này để ép giá bên kia một cách máy móc; hãy đề nghị điều chỉnh phương án để vừa mức trần.
Việc so sánh tốt kết thúc bằng một bảng mà bạn có thể giải thích cho người khác trong gia đình hoặc cho sếp trong năm phút: chọn bên này vì đủ hạng mục, đúng chất liệu cho các điểm nhìn chính, đã tính công dựng và an toàn, và nằm trong mức trần. Khi giải thích được như vậy, khả năng cao là bạn đã chọn đúng.
Câu hỏi thường gặp
Nên xin bao nhiêu báo giá trang trí là đủ?
Hai đến ba báo giá thường là đủ để so. Nhiều hơn thế, thời gian quy đổi tăng nhanh mà thông tin thêm không nhiều. Quan trọng hơn số lượng là gửi cùng một bản yêu cầu cho mọi bên để báo giá có chung điểm xuất phát.
Báo giá gộp một dòng trọn gói thì so thế nào?
Đề nghị đơn vị tách thành các hạng mục chính kèm số lượng và chất liệu. Nếu họ không tách, hãy hỏi cụ thể từng hạng mục có trong gói hay không và ghi vào bảng so sánh. Không tách được chút nào thì rất khó so công bằng.
Hoa lụa và hoa tươi khác nhau thế nào trong báo giá?
Hoa tươi là vật liệu dùng một lần, giá biến động theo mùa và cần cắm gần giờ tiệc. Hoa lụa thường là đồ đơn vị dùng lại nhiều lần nên giá thuê có thể thấp hơn. Khi so, xem điểm nhìn nào dùng loại nào, vì khác biệt rõ nhất ở ảnh chụp cận.
Có nên chọn báo giá rẻ nhất nếu các hạng mục giống nhau?
Nếu đã quy về cùng khung và chất liệu mà vẫn rẻ hơn, đó có thể là lựa chọn tốt, nhất là khi bên đó có kho đồ sẵn. Nhưng vẫn nên kiểm số người dựng, giờ dựng và phần an toàn trước khi chốt, vì đó là chỗ báo giá rẻ hay cắt.
Làm sao biết đồ dùng lại của đơn vị còn mới?
Xin ảnh thực tế chụp gần đây của chính khung, vải và đèn sẽ dùng, không phải ảnh mẫu. Nếu có thể, hẹn xem kho hoặc xem một sự kiện họ đang dựng. Ghi vào thỏa thuận rằng đồ phải sạch, không ố, không trầy.