Một sơ đồ bàn tiệc tốt đặt bàn chính và sân khấu ở nơi đa số khách nhìn thấy, chừa một lối đi chính đủ rộng cho nghi lễ, giữ lối phục vụ giữa các bàn để người bưng món không phải lách, và không bao giờ chắn lối thoát hiểm. Bàn tròn hợp tiệc đông, nhiều nhóm khách; bàn dài hợp tiệc thân mật, tiệc công ty muốn mọi người trò chuyện.
Thông thường địa điểm có sơ đồ chuẩn của họ, và đơn vị trang trí sẽ đặt sân khấu, cổng, bàn gallery dựa trên đó. Bài này giúp bạn đọc sơ đồ, biết chỗ nào nên đề nghị đổi, và nhận ra sơ đồ nào nhồi quá nhiều bàn. Các con số khoảng cách dưới đây là mức tham khảo thường gặp; quy định cụ thể của toà nhà và đơn vị phòng cháy luôn đứng trên.
Bàn tròn, bàn dài, bàn cocktail: chọn theo kiểu tiệc
Mỗi kiểu bàn tạo một cách khách tương tác với nhau và với sân khấu. Bảng dưới so các lựa chọn hay gặp ở tiệc thuê địa điểm.
| Kiểu bàn | Hợp với | Điểm cần cân nhắc |
|---|---|---|
| Bàn tròn 10 người | Tiệc cưới đông khách, tiệc cuối năm, hội nghị khách hàng có ăn tối | Khách quay lưng về sân khấu ở nửa bàn; cần lối phục vụ giữa các bàn |
| Bàn dài nhiều người | Tiệc thân mật, tiệc công ty nhỏ, tiệc ngoài trời kiểu gia đình | Khó nhìn sân khấu từ hai đầu bàn; chiếm chiều dài, khó tách nhóm |
| Bàn cocktail đứng | Khai trương, ra mắt sản phẩm, giao lưu ngắn | Không hợp người cao tuổi đứng lâu; cần thêm ghế rải rác |
| Kết hợp tròn và dài | Tiệc có bàn chính dài và khách ngồi bàn tròn | Bàn chính dài nhìn ra sảnh, cần sân khấu không che bàn chính |
| Xếp kiểu lớp học, hàng ghế | Phần hội thảo trước tiệc | Phải tính thời gian và nhân lực đổi sang bàn tiệc nếu dùng chung sảnh |
Một sảnh có thể dùng hai kiểu ở hai thời điểm, nhưng đổi bố trí giữa chương trình tốn thời gian và người. Nếu sự kiện có phần hội thảo rồi tiệc, hỏi địa điểm có sảnh chờ hay khu giải lao để khách ra ngoài trong lúc dọn không.
Lối đi: chính, phục vụ và thoát hiểm
Lối đi chính là đường từ cửa vào tới sân khấu, nơi cô dâu chú rể bước vào hoặc khách mời lên nhận quà, nhận giải. Lối này nên thẳng, đủ rộng để hai người đi song song và có chỗ cho thợ ảnh lùi lại chụp, thường rộng hơn hẳn các lối khác. Trang trí hai bên lối đi như trụ hoa, đèn chân, cần đặt lùi vào trong để không thu hẹp lối.
Lối phục vụ là khoảng giữa các bàn để nhân viên bưng món, rót đồ uống và khách đi lại. Khi khách đã ngồi và kéo ghế ra, khoảng giữa lưng ghế bàn này và lưng ghế bàn kia mới là khoảng thật để đi. Trên giấy, khoảng cách giữa mép hai bàn có vẻ rộng, nhưng khi khách ngồi, lối đó có thể chỉ còn vừa một người lách. Hỏi địa điểm khoảng cách giữa các bàn được tính từ mép bàn hay từ lưng ghế.
Lối thoát hiểm là phần không được thương lượng. Cửa thoát hiểm, đèn chỉ dẫn, bình chữa cháy và lối dẫn tới đó phải thông suốt và nhìn thấy được trong suốt sự kiện. Đơn vị trang trí không được đặt phông, cổng hoa, bàn gallery hay chồng ghế dự phòng trước cửa thoát hiểm, kể cả "chỉ một lúc". Khi duyệt sơ đồ, hãy tìm các cửa thoát hiểm trên bản vẽ trước tiên rồi mới nhìn tới chỗ đặt hoa.
Đặt bàn chính, sân khấu và các khu đặc biệt
Bàn chính và sân khấu cùng một trục nhìn. Đa số khách nên nhìn thấy sân khấu mà không phải xoay hẳn ghế. Sảnh dài và hẹp thường đặt sân khấu ở cạnh ngắn; sảnh vuông có thể đặt ở giữa một cạnh dài để khoảng cách tới bàn xa nhất ngắn hơn. Nếu có cột trong sảnh, tránh đặt bàn khách quan trọng ngay sau cột.
Bàn người cao tuổi gần lối đi và xa loa. Ông bà, khách lớn tuổi cần chỗ dễ ra vào, gần nhà vệ sinh, không ngồi sát loa công suất lớn hoặc sát cửa gió điều hoà. Đặt các bàn này ở hàng giữa gần lối đi chính là lựa chọn hay gặp.
Bàn có trẻ nhỏ xa sân khấu và dây điện. Trẻ hay chạy lên sân khấu, chạm vào giá đèn, kéo khăn bàn có nến. Gom các gia đình có con nhỏ về một khu gần lối ra, có khoảng trống, xa giàn đèn và cổng hoa nặng.
Khu kỹ thuật, khu thợ ảnh. Bàn điều khiển âm thanh ánh sáng thường ở cuối sảnh, đối diện sân khấu. Nó cần một khoảng trống và đường dây riêng; đừng để sơ đồ bàn lấn tới sát khu kỹ thuật khiến dây chạy ngang lối đi của khách.
Bàn gallery, bàn quà, quầy đồ uống. Những khu khách dừng lại lâu nên đặt gần lối vào nhưng không chắn lối vào. Nếu đặt sát cửa, giờ đón khách sẽ ùn lại.
Đọc sơ đồ bàn của địa điểm: kiểm năm điểm
Khi nhận sơ đồ từ nhà hàng hoặc trung tâm tiệc, bạn có thể đọc nhanh theo năm điểm dưới đây trước khi duyệt.
- Tìm cửa ra vào chính, cửa thoát hiểm, nhà vệ sinh, bếp và cửa ra vào của nhân viên phục vụ trên sơ đồ.
- Vẽ bằng tay lối đi chính từ cửa vào tới sân khấu; kiểm có bàn hay trụ trang trí nào lấn vào không.
- Đếm số bàn so với số khách dự kiến cộng vài bàn dự phòng; nhiều bàn hơn mức cần làm sảnh chật mà không ai ngồi.
- Đánh dấu vị trí loa, bàn kỹ thuật, giàn đèn; kiểm bàn nào sẽ ngồi sát loa hoặc sau giàn đèn bị che tầm nhìn.
- Đánh dấu khu người cao tuổi, khu gia đình có trẻ nhỏ, khu khách đặc biệt cần lối ra vào riêng.
Sau năm bước này, gửi lại sơ đồ có ghi chú cho địa điểm và đơn vị trang trí cùng lúc, để hai bên không đặt đồ chồng lên nhau. Nhiều rắc rối trong ngày tiệc đến từ việc nhà hàng xếp bàn theo bản cũ, còn đơn vị trang trí dựng theo bản mới.
Bao nhiêu bàn là vừa với một sảnh
Câu hỏi này không có đáp án chung vì phụ thuộc kích thước bàn, kiểu ghế, sân khấu, khu buffet và quy định phòng cháy của từng toà nhà. Địa điểm thường đã có con số sức chứa tối đa cho từng kiểu bố trí; con số đó là trần, không phải mục tiêu. Tiệc nhồi đủ trần sức chứa thường chật, lối phục vụ hẹp, khách khó đi lại.
Một cách nghĩ thực tế là tính ngược: trước tiên dành chỗ cho sân khấu, lối đi chính, khu đón khách, khu gallery, khu kỹ thuật và lối thoát; phần còn lại mới chia cho bàn. Ví dụ giả định, nếu sau khi dành chỗ chỉ còn đủ cho 30 bàn thoải mái trong khi danh sách khách cần 35 bàn, lựa chọn đúng là đổi sang sảnh lớn hơn, chia hai đợt khách, hoặc bớt các khu phụ, chứ không phải ép thêm năm bàn vào lối phục vụ.
Với tiệc ngoài trời dưới rạp, đơn vị dựng rạp cũng cần tính lối thoát ra ngoài rạp, khoảng cách tới cọc và dây neo. Khách vấp dây neo rạp trong bóng tối là tai nạn hay gặp; dây neo nên có cờ đánh dấu hoặc đèn chân, và bàn không đặt sát mép rạp nơi có dây.
Bàn dài cho tiệc thân mật và tiệc công ty
Bàn dài, đặt thành một hoặc vài dãy, đang được ưa chuộng ở tiệc cưới nhỏ, tiệc ngoài trời và tiệc công ty muốn mọi người trò chuyện. Ưu điểm là cảm giác gia đình, trang trí được một dải hoa và nến chạy dọc rất ăn ảnh. Nhược điểm là khách ở hai đầu bàn khó nhìn sân khấu và khó nói chuyện với người ở đầu bên kia.
Nếu chọn bàn dài, hãy đặt sân khấu hoặc khu nghi lễ ở cạnh dài thay vì ở đầu dãy, hoặc chia thành nhiều dãy ngắn xếp hình chữ U hay hình răng lược quay về phía sân khấu. Giữa các dãy vẫn cần lối phục vụ, và mỗi dãy không nên dài đến mức khách ở giữa phải đi vòng quá xa để ra ngoài.
Phần trang trí trên bàn dài cũng phải thấp: hoa và nến cao chắn mặt người đối diện. Nguyên tắc thường được dùng là hoa bàn hoặc thấp dưới tầm mắt người ngồi, hoặc đặt trên chân cao vượt hẳn tầm mắt, tránh khoảng giữa. Nến trên bàn dài nên là nến điện hoặc nến trong cốc thuỷ tinh cao, cách xa khăn và tay áo khách vươn qua.
Khu đệm giữa các vùng: chỗ thường bị bỏ quên trên sơ đồ
Sơ đồ bàn thường chỉ vẽ bàn khách, sân khấu và lối đi chính, nhưng một buổi tiệc vận hành tốt cần thêm những khoảng đệm nhỏ. Khoảng trước sân khấu, giữa mép sân khấu và hàng bàn đầu tiên, là nơi thợ ảnh đứng, MC đi xuống, khách lên chúc mừng. Nếu hàng bàn đầu đặt sát sân khấu, thợ ảnh phải đứng chắn tầm nhìn của khách, còn khách ngồi bàn đầu thì ngồi ngay dưới loa và đèn chiếu.
Khoảng quanh khu buffet hoặc quầy đồ uống cũng cần rộng hơn lối đi thường, vì khách xếp hàng, cầm đĩa và quay người. Quầy buffet đặt sát bàn khách khiến người đang ăn bị chen lưng liên tục. Nếu có quầy đồ uống, tách nó ra khỏi khu buffet để hai dòng người không đổ vào cùng một chỗ.
Một khoảng nhỏ gần cửa ra vào để khách gửi quà, để xe đẩy của nhân viên, để ghế dự phòng cũng rất đáng giữ lại. Khi không có chỗ này, những thứ đó sẽ dồn vào góc gần nhất, mà góc đó đôi khi lại là cửa thoát hiểm. Hãy ghi rõ trên sơ đồ khu nào dành cho đồ dự phòng và nhắc địa điểm không chất đồ ở chỗ khác.
Câu hỏi thường gặp
Bàn tròn tiệc cưới thường ngồi mấy người?
Ở Việt Nam, tiệc cưới thường xếp mười người một bàn tròn, nhưng kích thước bàn thực tế tuỳ từng địa điểm. Nếu nhiều khách lớn tuổi hoặc có trẻ em, xếp ít hơn một hai người giúp bàn thoáng hơn. Hỏi nhà hàng đường kính bàn để hình dung chỗ ngồi.
Lối đi chính cho cô dâu chú rể nên rộng bao nhiêu?
Không có con số bắt buộc chung, nhưng lối cần đủ để hai người đi song song, có chỗ cho váy cưới và cho thợ ảnh lùi lại. Trang trí hai bên lối phải đặt lùi vào trong. Khi duyệt, nên đi thử cả lối với một người cầm máy ảnh đi giật lùi phía trước.
Có nên xếp bàn sát nhau để thêm khách?
Không nên ép bàn vào lối phục vụ và lối thoát. Sảnh chật khiến món lên chậm, khách khó đi lại và tăng rủi ro khi cần sơ tán. Nếu số khách vượt sức chứa thoải mái, cân nhắc sảnh lớn hơn hoặc giảm các khu phụ.
Bàn khách lớn tuổi nên đặt ở đâu?
Gần lối đi chính, gần nhà vệ sinh, xa loa công suất lớn và cửa gió lạnh, ở vị trí vẫn nhìn rõ sân khấu. Tránh đặt sau cột hoặc sát lối ra vào ồn ào của nhân viên phục vụ. Có thể dành sẵn ghế có tựa tay nếu địa điểm có.
Ai chịu trách nhiệm sơ đồ bàn: địa điểm hay đơn vị trang trí?
Thường địa điểm xếp bàn theo sơ đồ đã chốt, còn đơn vị trang trí đặt sân khấu, cổng, bàn gallery và trang trí bàn. Vì vậy cả hai cần cùng một bản sơ đồ cuối. Gửi một bản có ghi chú cho cả hai bên cùng lúc để tránh lệch.
Tiệc ngoài trời dưới rạp cần lưu ý gì khi xếp bàn?
Chừa lối ra ngoài rạp ở nhiều phía, không đặt bàn sát mép nơi có cọc và dây neo, đánh dấu hoặc chiếu sáng dây neo. Dây điện chạy qua sàn rạp phải có máng che. Hỏi đơn vị dựng rạp phương án khi có gió mạnh hoặc mưa lớn.